Braktisja e dukshme e tryezës së negociatave për konfliktin në Ukrainë nga Donald Trump, i njohur për padurimin e tij, ngërçi në frontin lindor dhe sukseset e sulmeve të fundit të thella të Ukrainës në territorin rus, po u ofrojnë europianëve një mundësi të rrallë.
Më në fund, Europa mund të ulet në tryezën e negociatave me Moskën dhe Kievin pa qenë e detyruar të zërë një vend dytësor në bisedimet e drejtpërdrejta, shpesh kaotike dhe joefektive, mes Trumpit dhe Putinit, siç ka ndodhur gjatë vitit të fundit.
Dje (3 qershor), një burim qeveritar gjerman e tha hapur për La Repubblica: “Ngadalë po hapet një dritare për një dialog të Europës me Rusinë.”
Sulmet vdekjeprurëse ruse të ditëve të fundit kundër objektivave civile në Kiev dhe kundërpërgjigjja spektakolare e Ukrainës, e cila goditi objektiva ushtarake në Shën Petersburg dhe në zona të tjera të Rusisë, kërkojnë ende kujdes.
“Do të duhen ende muaj, jo javë”.
Megjithatë, aftësia e Ukrainës për t’i bërë ballë bombardimeve ruse dhe sukseset e saj ushtarake po krijojnë një optimizëm të kujdesshëm dhe përbëjnë faktorë realë presioni mbi Vladimir Putinin.
Kush do ta drejtojë negociatën?
Pas debatit mbi ndërmjetësuesit e mundshëm europianë, pyetja kryesore mbetet se kush do të udhëheqë procesin e negociatave.
Në Berlin, burimet qeveritare sugjerojnë se “do të nevojitet një format që të jetë funksional dhe që të perceptohet si sa më legjitim nga pjesa tjetër e kontinentit.”
Për qeverinë e kancelarit Friedrich Merz, përgjigjja për momentin është formati E3, i përdorur tashmë në vitet e fundit, që përfshin Gjermaninë, Francën dhe Mbretërinë e Bashkuar.
Sipas Berlinit, ky grup ka arritur shpesh koordinim në çështjet e politikës së jashtme gjatë muajve të fundit.
Kjo treshe do të negocionte me Rusinë në koordinim të ngushtë me partnerët europianë dhe me miratimin e Ukrainës. Vlen të kujtohet se kryenegociatori ukrainas Rustem Umerov u prit javën e kaluar në Kancelarinë gjermane.
Natyrisht, Berlini nënvizon se bisedimet duhet të përfshijnë edhe Shtetet e Bashkuara, pavarësisht deklaratave të fundit të Trumpit se përpjekja për të arritur një marrëveshje mes Kievit dhe Moskës ka hyrë në një fazë pezullimi.
Italia mund të përfshihet
Nga këndvështrimi i Berlinit, një format i tillë, që sipas burimit të La Repubblica, “nuk e përjashton” zgjerimin me një partner si Italia, do ta bënte të panevojshëm debatin për emrin e një negociatori të vetëm europian.
Gjatë javëve të fundit janë përmendur figura si Mario Draghi, Angela Merkel si dhe Alexander Stubb.
Një nga sinjalet e interpretuara në Europë si një çarje në murin e refuzimit që Putini ka ngritur ndaj europianëve ishte propozimi, edhe pse provokues, për të emëruar si ndërmjetës ish-kancelarin gjerman Gerhard Schröder, i konsideruar prej kohësh si një nga aleatët e tij më të afërt në Europë.
Pakënaqësi në Romë
Nga Roma raportohet një farë “irritimi” ndaj formulës me tre vende të propozuar nga Berlini.
Një burim diplomatik për median italiane vëren se si kryeministri britanik Keir Starmer ashtu edhe presidenti francez Emmanuel Macron ndodhen politikisht në pozita më të dobëta se më parë.
Sipas këtij qëndrimi, do të ishte më e drejtë që formati E3 të zgjerohej me Italinë dhe Poloninë.
Megjithatë, është gjithashtu e vërtetë se qeveria e Giorgia Meloni ka dhënë përshtypjen se dëshiron të ruajë një kanal komunikimi me Trumpin edhe në momentet më të vështira të marrëdhënieve mes SHBA-ve dhe Bashkimit Europian.
Europa, nga tani e tutje, ka nevojë të veprojë si një bllok i bashkuar nëse dëshiron të arrijë rezultate përballë Putinit, pa hezitime dhe pa mesazhe të dyfishta.
