Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, u bëri thirrje vendeve anëtare të BE-së të forcojnë unitetin dhe bashkëpunimin përballë një mjedisi ndërkombëtar gjithnjë e më të pasigurt, sipas Reuters.
Në fjalimin e saj vjetor për gjendjen e Bashkimit Evropian, më 16 shtator në Parlamentin Evropian, ajo theksoi se Evropa duhet të jetë më e aftë të mbrojë interesat dhe të ardhmen e saj.
Von der Leyen e përshkroi situatën globale si një botë “të hapur armiqësore”, duke përmendur presionet që vijnë nga Rusia dhe Kina, si edhe pasigurinë në marrëdhëniet transatlantike.
Sipas saj, këto zhvillime e bëjnë më të rëndësishme që shtetet evropiane të veprojnë së bashku dhe të mos mbështeten në mënyrë të tepruar te faktorë të jashtëm.
Një pjesë qendrore e fjalimit ishte forcimi i pavarësisë strategjike të Evropës.
Von der Leyen vuri në dukje nevojën për të reduktuar varësinë nga burime të jashtme në fusha të rëndësishme, përfshirë energjinë, lëndët e para kritike dhe teknologjitë e pastra.
Komisioni e ka vendosur uljen e varësive dhe forcimin e qëndrueshmërisë së industrisë evropiane në qendër të politikave të tij.
Në fokus ishte edhe marrëdhënia ekonomike me Kinën. Von der Leyen tha se BE-ja do të përdorë të gjitha instrumentet në dispozicion për të adresuar deficitin e madh tregtar me Kinën, i cili sipas saj arriti rreth 1 miliard euro në ditë vitin e kaluar.
Ajo theksoi gjithashtu rëndësinë e sigurimit të furnizimeve me minerale kritike dhe tokat e rralla.
Një tjetër propozim i rëndësishëm ishte krijimi i një partneriteti më të thellë me Kanadanë. Von der Leyen deklaroi se BE-ja është e gatshme të hapë rrugën për një status të ri të “anëtarit të asociuar” për Kanadanë, një kategori që aktualisht nuk parashikohet nga traktatet e BE-së.
Bashkëpunimi do të përfshinte fusha si mbrojtja, teknologjia, inteligjenca artificiale, klima dhe lëndët e para kritike.
Kryeministri kanadez Mark Carney, i cili ndodhet në Evropë, pritet të mbajë një fjalim gjithashtu në Parlamentin Evropian.
Kanadaja dhe BE-ja po kërkojnë zgjerimin e bashkëpunimit në tregti, mbrojtje dhe siguri digjitale, ndërsa Otava synon të diversifikojë marrëdhëniet e saj tregtare përtej varësisë nga tregu amerikan.
Von der Leyen e lidhi pavarësinë evropiane edhe me sigurinë dhe mbrojtjen.
Ajo argumentoi se Evropa duhet të jetë në gjendje të marrë më shumë përgjegjësi për sigurinë e saj dhe të zhvillojë kapacitete të përbashkëta, në një kohë kur kërcënimet ushtarake dhe hibride po ndryshojnë peizazhin e sigurisë në kontinent.
Ndryshimet klimatike ishin gjithashtu pjesë e fjalimit.
Pas një vere me zjarre, thatësira dhe valë të forta të të nxehtit, Komisioni Evropian planifikon masa të reja për përshtatjen ndaj klimës, përfshirë një aleancë evropiane për sigurimin ndaj katastrofave klimatike dhe një strategji për forcimin e qëndrueshmërisë së zonave më të rrezikuara.
Në një tjetër drejtim, presidentja e Komisionit njoftoi iniciativa për teknologjinë dhe inteligjencën artificiale.
Ajo tha se do të ftojë laboratorët kryesorë të IA-së, përfshirë “OpenAI” dhe “Anthropic”, për diskutime mbi mënyrën e reduktimit të rreziqeve që lidhen me zhvillimin e teknologjive të avancuara.
Mesazhi kryesor i fjalimit ishte se Bashkimi Evropian duhet të shërbejë si bazë për sigurinë, pavarësinë ekonomike dhe sovranitetin e BE-së.
Përballë konkurrencës globale, varësive ekonomike dhe ndryshimeve në marrëdhëniet ndërkombëtare, von der Leyen argumentoi se vendet anëtare duhet të bashkëpunojnë më ngushtë për të rritur aftësinë e Evropës për të përcaktuar vetë prioritetet dhe të ardhmen e saj.
