📻 RADIO ISLAME
🔊
⚙️

Accessibility Settings

✕
🌙 Dark
⚫ Contrast
🔄 Invert
⚪ Gray
📖 Readable
🔤 Dyslexia
A+
A-
Line +
Line -
Spacing +
Spacing -
Zoom +
Zoom -
🖼️ Img
🔗 Links
H Titles
🛑 Anim
🔇 Mute
🐢 Cursor
🔊 Read
Pafuqia dhe ankthi jane skalitur ne fytyrat e tyre 1024x494

Në vitin 2006, Simone Fattal pikturoi mbi pllaka bazalti emrat e vendeve të lidhura në mënyrë të pashlyeshme me masakrat në Levant që nga viti 1948: Deir Yassin; Jenin; Qana; Sabra. Përmes emrave, me të njëjtin shkrim arab, rrjedh një varg poezish nga Etel Adnan: “Në tokat tona të thatësirës, ​​shiu përgjithmonë është bërë nga plumba”.

Vepra e Fattalit, e cila dokumenton mizoritë mbi një material që shpërtheu nga toka si lavë përpara se të vendosej në gur, prezanton një shfaqje që gjithashtu kombinon regjistrimin e historisë me zemërimin si të nxehtë ashtu edhe të ftohtë.

E fundit nga ato masakra, e kryer nga një milici falangiste libaneze e krishterë gjatë pushtimit të Bejrutit nga forcat izraelite në vitin 1982, frymëzoi gjithashtu poemën Lavdi për Hijen e Lartë nga Mahmoud Darwish, një varg nga i cili kjo shfaqje merr titullin e saj. Duke shkruar në mërgim në Bejrut, Darwish përdori detin si një simbol të zhvendosjes dhe kujtesës palestineze, duke lidhur njerëzit e shpërndarë nëpër Mesdheun lindor me njëri-tjetrin dhe me atdheun e tyre. Vepra e zemëruar, melankolike dhe sfiduese e këtyre artistëve (kryesisht) palestinezë gjithashtu thur një histori traumatike kombëtare në kulturën kozmopolite të Levantit dhe botën e ndërlidhur në të cilën jetojmë tani.

Piktura sardonike… Niveli i Detit i Khalil Rabah, 2017

Një mësim i punës së tyre është se të jetosh në mërgim do të thotë të presësh. Në dyshemenë pranë monumentit të Fattalit qëndron valixhja që Hazem Harb mori me vete nga Gaza në vitin 2006; sipër saj janë dy kolazhe fotosh të kornizuara që aludojnë në aeroportin ndërkombëtar që u shkatërrua me buldozer nga IDF katër vjet më parë. Këto objekte ngrenë pyetjen se kur dhe nëse artisti do të jetë në gjendje të kthehet në shtëpinë e tij dhe kush do ta marrë këtë vendim. Kjo pafuqi dhe shqetësim është gdhendur në fytyrat e njerëzve të fotografuar nga Rula Halawani në pikat e kontrollit palestinez.

Tarek Al-Ghoussein nuk shkeli kurrë në vendin e tij. I lindur në Kuvajt nga prindër palestinezë, ai eksploroi identitetin e tij të fragmentuar në një seri fotografish shqetësuese të shfaqura këtu në kuti ndriçuese që shkëlqejnë. Vetja në këto autoportrete shfaqet në kombinimin shqetësues të simboleve (veçanërisht keffiyeh bardh e zi që i mbulon fytyrën) me mjedise (një pistë aeroporti, një poligon qitjeje, një thertore). Një fotografi e artistit, i cili vdiq në vitin 2022, duke parë drejt detit si endacak i Caspar David Friedrich nuk frymëzon aq shumë admirim nga madhështia e peizazhit vendas, sesa indinjatë për ndarjen e subjektit nga i veti.

Seria e Lëvizjeve Çlirimtare të Abdul Hay Mosallam Zarara Afrika e Jugut, 1986

Ata që nuk mund ta shohin atdheun e tyre detyrohen ta shpikin atë, gjë që mund të jetë arsyeja pse kaq shumë rrëfimtarë janë në mërgim. E lindur gjithashtu në Gjirin Persik nga emigrantë palestinezë, Basma Al-Sharif nisi të tregonte një “histori dashurie” konvencionale të vendosur në Levant. Por ajo u zu në rrjetet e nacionalizmit dhe identitetit që duhet të qeverisin jetën e personazheve të saj, dhe kështu, proza ​​e saj e hollësishme dëshmon përmes videove, fotografive dhe vizatimeve botanike të specieve “vendase” dhe “pushtuese”, për pamundësinë e shkëputjes së çdo historie individuale nga kushtet shoqërore dhe politike që e krijojnë atë. Ky fakt është veçanërisht i dukshëm në këtë kontekst historik të ngarkuar. Na kujton se të krijosh art për hir të vet është një privilegj i pak njerëzve, i bërë i mundur nga padrejtësitë që nuk janë më pak reale për shkak se janë larg syve.

Jo vetëm që është klishe që Palestina është “vendi i qumështit dhe mjaltit”, siç sugjeron titulli ironik i një instalacioni të mobiluar me bar artificial dhe bimë në vazo, por kjo nuk është më e vërtetë. Të paktën jo në rrëfimin e Khalil Rabah, pikturat sarkastike të të cilit me tabela rrugore që tregojnë sipërfaqe uji në peizazhe të thata ofrojnë një kujtesë se shkatërrimi i mjedisit natyror është një strategji pushtimi që daton të paktën që nga koha e romakëve (“ata e bëjnë shkretëtirë dhe e quajnë paqe” ishte fillimisht fraza e Tacitit). Imazhet e shiut, thatësirës, ​​ujit dhe detit që përsëriten gjatë ekspozitës dhe në një ekspozitë fqinje me piktura nga kolektivi i artit të Gazës Eltiqa, nuk janë thjesht metafora poetike.

Në Tokat Tona të Thatësirës, ​​Shiu Përgjithmonë Është Bërë nga Plumbat, 2006, nga Simone Fattal

Pavarësisht se kjo është një ekspozitë që paraqet historitë palestineze nga perspektivat palestineze, duke përdorur vepra nga koleksioni i një fondacioni me bazë në Emiratet e Bashkuara Arabe me një angazhim të gjatë ndaj kësaj kauze, vetëm duke i dhënë tre dhoma veprës së Abdul Hay Mosallam Zarara, ajo shndërrohet në agjitprop. Fakti që këto relieve të pikturuara të heronjve palestinezë që luftojnë me qentë imperialistë janë propagandë nuk i skualifikon automatikisht ato si art, mendoni për fotokolazhet antinaziste të John Heartfield, posterat revolucionarë të El Lissitzky-t, ose shumicën dërrmuese të pikturave historike të udhëheqësve shtetërorë dhe ikonave fetare, por ekspozita do të ishte shërbyer më mirë nga një përzgjedhje më e vogël, veçanërisht nëse kjo do të krijonte hapësirë ​​për artistë të tillë si Emily Jacir dhe Mona Hatoum, të dyja të përfaqësuara në koleksionin e Fondacionit të Artit Sharjah , por çuditërisht mungojnë këtu.

Megjithatë, puna e Abdul Hay shërben për të lidhur historinë palestineze me luftërat anti-imperialiste nga Kili i Pinochetit deri te Afrika e Jugut e epokës së aparteidit. Më e spikatura në kontekstin e këtij ish-spitali ushtarak është një pikturë që përkujton grevistët e urisë që vdiqën në Labirint në vitin 1981, duke pohuar një lidhje midis republikanizmit irlandez dhe pavarësisë palestineze që vazhdon deri më sot dhe informon (dhe e bën të mundur) një ekspozitë kaq të hapur në një institucion të financuar nga shteti. Ja një kujtesë e fundit se arti nuk mund të ndahet kurrë plotësisht nga sistemet politike, ekonomike, migratore – që prodhojnë shoqëritë në të cilat jetojmë, të paktën derisa të arrijmë një utopi kolektive. Derisa të vijë ajo kohë, kjo vëmendje në kohë mbi artistët palestinezë përmbush funksionin që i është atribuar artit nga kritiku i madh John Berger, i cili lindi 100 vjet më parë këtë muaj: për të treguar të ardhmen “çfarë ka vuajtur e kaluara” dhe në këtë mënyrë për të shërbyer si “një vend takimi për të padukshmen, të pareduktueshmen dhe të qëndrueshmen”.

FX Team

By FX Team

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

🔴 LIVE TV
Verified by MonsterInsights