Një tërmet i fuqishëm ka goditur një zonë të gjerë në Turqinë juglindore, pranë kufirit me Sirinë, duke vrarë më shumë se 6.300 njerëz dhe duke lënë nën rrënoja me qindra persona të tjerë. Lëkundjet fatale zgjatën rreth një minutë dhe u ndjenë deri në Qipro, Egjipt dhe Liban.
Shërbimi Gjeologjik i SHBA tha se tërmeti me magnitudë 7.8 goditi në orën 04:17 me orën lokale në një thellësi prej 17.9 km pranë Gaziantep. Ministri i Brendshëm turk, Suleymon Soylu tha se janë prekur 10 qytete: Gaziantep, Kahramanmaras, Hatay, Osmaniye, Adiyaman, Malatya, Sanliurfa, Adana, Dijarbakir dhe Kilis.
Të paktën 120 pasgoditje janë regjistruar pas tërmetit të fuqishëm të së hënës në Turqinë jugore. Tre nga pasgoditjet ishin me magnitudë 6.0 ose më shumë, duke përfshirë tërmetin me magnitudë 7.5 që goditi 95 kilometra në veri të epiqendrës së tërmetit kryesor.
Të paktën 6,326 njerëz në të gjithë Turqinë dhe Sirinë janë vrarë nga tërmeti me magnitudë 7.8 të mëngjesit të së hënës. Numri i të vdekurve u rrit në 4,544 në Turqi të martën, ku u prekën 10 provinca, sipas Agjencisë së Menaxhimit të Fatkeqësive dhe Emergjencave të Turqisë (AFAD).
Numri i të vrarëve në Siri është më shumë se 1782. Më shumë se 970 njerëz janë vrarë në zonat e kontrolluara nga opozita, sipas Helmetave të Bardha të Sirisë, e cila njihet edhe si Mbrojtja Civile e Sirisë. Në zonat e kontrolluara nga qeveria, numri i të vdekurve është 812, sipas agjencisë shtetërore të lajmeve SANA.
Presidenti Recep Tayyip Erdogan tha se disa hotele në Antalia do të përdoren për të strehuar të mbijetuarit nga tërmeti.
“Duke filluar nga vendet afër zonës së fatkeqësisë, po bëhen planet e nevojshme për t’i vënë në dispozicion hotelet që tashmë kanë pezulluar aktivitetet e tyre për shkak të sezonit të dimrit, në shërbim të viktimave të fatkeqësisë,” tha Erdogan në një fjalim të martën.
“Vetëm në rajonin e Antalias janë përgatitur 50 mijë shtretër për këtë qëllim.
Njerëz nga e gjithë bota po mbërrijnë në aeroportin e Stambollir për të ndihmuar në përpjekjet e shpëtimit në zonat jugore të Turqisë që janë prekur më së shumti nga tërmeti.
Në pamje shihen me mijëra njerëz që janë në radhë për të kaluar sportelin dhe për të nisur misionin e tyre të ndihmës.
Mijëra ndërtesa janë shkatërruar dhe mbi 5 mijë viktima janë regjistruar në Turqi dhe Siri pas dy tërmeteve të fuqishëm, të cilët mund të rezultojnë në më shumë se 1 miliard dollarë humbje, sipas Shërbimit Gjeologjik të SHBA-së (USGS).
Tërmeti i parë me magnitudë 7.8 të shkallës Rihter u regjistrua në orët e para të mëngjesit të së hënës pranë qytetit të Gaziantep në Turqinë juglindore, me lëkundje vdekjeprurëse që u shtrinë edhe mbi kufirin sirian në provincat e Aleppo, Latakia, Hama dhe Tartus.
Turqia duket se po kalon momentin më të vështirë të këtij shekulli. Dy tërmete fillimisht 7.8 Rihter dhe më pas 7.7 Rihter, kanë shkaktuar dëme të jashtëzakonshme në njerëz dhe infrastrukturë.
Pasojat duket se do të jenë më të mëdha se ato të 24 viteve më parë, ku humbën jetën 17 mijë persona dhe plagosën 45 mijë të tjerë.
Nevoja për të marrë ndihmë mjekësore nga të shpëtuarit nën rrënoja është galopante. Raportohet se në spitale janë rreth 20 mijë të plagosur dhe ky numër vazhdon të rritet.
People are arriving at Istanbul Airport from all around the world to help with the rescue efforts in Turkey's earthquake-affected southern areas. #deprem pic.twitter.com/ChRXIfqs26
— Daily Turkic (@DailyTurkic) February 7, 2023
Një baba i pikëlluar është fotografuar duke mbajtur dorën e vajzës së tij, e cila humbi jetën nën rrënojat e një ndërtese në Turqi, e cila së bashku me Sirinë është tronditur nga një fatkeqësi katastrofike tërmeti.
Fotografi i AFP-së Adem Altan kapi një seri fotografish të martën që tregojnë Mesut Hancer të ulur mes një ndërtese të shkatërruar ndërsa shtrëngon dorën e vajzës së tij 15-vjeçare Irmak.
Zëdhënësi i Unicef-it, James Elder, duke folur për dëmet dhe shkatërrimin e madh si pasojë e tërmeteve në Turqi dhe Siri tha gjithashtu se mijëra fëmijë mund të jenë mes viktimave.
“Shumë shkolla, fëmijë dhe objekte të tjera mjekësore dhe arsimore janë dëmtuar ose shkatërruar nga tërmetet duke prekur edhe fëmijët”, tha ai.
Duke e quajtur tërmetin më të fuqishmin që ka goditur rajonin në pothuajse 100 vjet, Elder tha se refugjatët sirianë në veriperëndim të Sirisë dhe në Turqi ishin ndër më të rrezikuarit.
Pamjet e shpëtimit të nja vajze të vogël të bllokuar nën rrënoja pas tërmetit shkatërrimtar që goditi Turqinë dhe Sirinë, kanë bërë xhiron e rrjetit.
Ekipet e shpëtimit kanë arritur që pas disa orësh ta shpëtojnë, ndërsa në video shihet momenti kur babai komunikon e vajzën e tij Nour: “Babi është këtu, mos ki frikë”.
Ekipet e shpëtimit si edhe vullnetarët nga Mbrojtja Civile Siriane, të njohur si Helmetat e Bardha, i japin kurajo vajzës teksa e ndihmojnë për ta shpëtuar.
Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdogan, ka shpallur gjendje të jashtëzakonshme për tre muaj.
Gjendja e jashtëzakonshme do të jetë në dhjetë qytetet e prekura nga tërmetet: Gaziantepi, Kahramanmarashi, Hatai, Osmanije, Adijamana, Malatia, Shanliurfa, Adana, Dijarbakër dhe Kilisi.
Shpallja e gjendjes së jashtëzakonshme vjen në kohën kur në Turqi dhe Siri po vazhdojnë përpjekjet për të shpëtuar personat që besohet se kanë mbetur nën rrënojat e mijëra ndërtesave të shkatërruara nga tërmetet e fuqishme që goditën këto dy shtete.
Turqia prej mëngjesit të djeshëm vazhdon të përballet me pasoja katastrofike nga tërmeti shkatërrues. Teksa orët kalojnë, numri i personave që humbin jetën rritet, ndërsa ka prej atyre që “jeta i thërret” dhe një rast i tillë ka ndodhur më një foshnjë dy muajshe.
Pamje dramatike vijnë nga zonat e dëmtuara nga tërmeti që goditi ditën e djeshme Turqinë dhe Sirinë duke shkaktuar mbi 5 mijë viktima dhe mbi 20 mijë të plagosur
Një gazetar turk me qendër në Stamboll në një bisedë me BBC ka shpjeguar situatën e vështirë në të cilën gjendet vendi pas tërmetit.
“Njerëzit janë ende nën rrënojat e ndërtesa të shëmbura, ata kanë nevojë për ndihmë,” tha Ibrahim Haskologlu.
Me origjinë nga Malatya, një zonë e prekur rëndë nga tërmetet e djeshme ai tha se po planifikon të shkojë në shtëpi sa më shpejt që të mundet për të ndihmuar njerëzit.
Një nënë 30-vjeçare dhe foshnja e saj 6-muajshe u shpëtuan 29 orë më vonë nga rrënojat e ndërtesës së shkatërruar në Hatay.
Ekipet e shpëtimit në rrethin Odabashi të provincës Hatay nxorrën të gjallë 30-vjeçaren Hülya Yilmaz dhe vajzën e saj gjashtë muajshe Ayse Vera Yılmaz nga nën rrënojat e ndërtesës pas 29 orësh.
Të shpëtuarit janë shtruar në spital, ndërsa vazhdon operacioni i kërkim-shpëtimit. Si Turqia ashtu edhe Siria po përballen me një katastrofë humanitare në rritje, ndërsa numri i të vdekurve nga tërmetet shkatërruese vazhdon të rritet.
Ekipet e kërkim- shpëtimit janë në luftë me kohën për të nxjerrë sa më shumë persona të gjallë nga rrënojat e tërmetit. Edhe pse deri më tani numri i viktima ka kaluar mbi 5 mijë në Turqi dhe Siri, shumë qytetarë janë nxjerrë me shenja jete
Momente të paprecedentë po ndodhin dhe po regjistrohen në Turqi dhe Sirinë veriore pas tërmetit të parë vdekjeprurës prej 7.8 Rihter, por edhe të gjitha pasgoditjeve të mëdha që kanë pasuar që nga orët e para të ditës së djeshme.
Sipas shifrave zyrtare, më shumë se 5 mijë njerëz kanë humbur jetën. Tërmeti shkatërrimtar që goditi Turqinë këtë të hënë ka shkaktuar panik të qytetarët. Dëshmitë e personave që përjetuan tërmetin tragjik janë rrëqethëse. Një banor i qytetit turk të Gaziantepit tha se nuk kishte përjetuar një fenonem të tillë në 40 vite të jetës së tij.
Të paktën 20 të burgosur në një burg sirian, që bësohet se janë xhihadistë janë arratisur nga burgu pasi tërmeti dëmtoi godinën, shkruan AFP.
Burgu në qytetin Rajo pranë kufirit turk mban rreth 2,000 të burgosur, me rreth 1,300 prej tyre të dyshuar si luftëtarë të ISIS-it, tha një zyrtar në burg. Ai mban gjithashtu luftëtarë nga forcat e udhëhequra nga kurdët.
Ka disa momente kur për fotografët puna është më e vështirë, të tilla momente janë edhe ato të regjistruara në orët e fundit në Turqi dhe Siri.
Operacionet e kërkim-shpëtimit po zhvillohen në të ftohtë, shi ose borë, ndonjëherë me duar, për të shpëtuar çdo person, si rasti i një fëmije shtatë vjeçar që u nxorr i gjallë nga rrënojat në Hatay (jug), në kufirin me Sirinë, para syve të një gazetari të AFP-së, pas 20 orësh terrori.
Rreth e rrotull ka vdekje dhe dëshpërim. Fëmijët bërtasin “Anne!” do të thotë nënë në turqisht, gra që bërtasin emrin e fëmijës së tyre.
Adelheid Marschang, shefja e emergjencave të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), ka thënë se rreth 23 milionë njerëz, përfshirë 1.4 milionë fëmijë, ka të ngjarë të preken në të dy vendet pas tërmetit dhe pasgoditjeve të tij që shkatërruan mijëra ndërtesa.
Marschang tha se Turqia kishte një kapacitet të fortë për t’iu përgjigjur krizës, por se nevojat kryesore të paplotësuara në afat të menjëhershëm dhe afatmesëm do të ishin përtej kufirit në Siri, tashmë duke u përballur me një krizë humanitare shumëvjeçare për shkak të luftës civile dhe shpërthimi të kolerës.
“Kjo është një krizë në krye të krizave të shumta në rajonin e prekur, ajo tha në takimin e bordit të organizatës në Gjenevë,” tha ajo. “Në të gjithë Sirinë, nevojat janë më të lartat pas gati 12 vitesh krize të zgjatur, komplekse, ndërsa financimi humanitar vazhdon të shënojë rënie.”
Në Turqi vijon të mbizotërojë kaosi pas tërmeteve shkatërruese të së hënës. Pacientët e shtruar në spitalin shtetëror turk po “lihen që të vdesin” pasi stafet mjekësore janë larguar.
Nga ana tjetër, banorët e Antakya-s, pranë kufirit me Sirinë kanë nisur të plaçkitin supermarketet pasi janë lënë pa ushqim, një çati ku të fusin kokën apo ndihmë.
Ekipe vullnetare janë duke përdorur matrapikë dhe mjete të tjera pune në tentativë për të ndihmuar njerëzit e zënë poshtë gërmadhave.
Pas tërmetit shkatërrimtar që goditi një ditë më parë, Turqinë dhe Sirinë duke shkaktuar mijëra të vdekur, një stuhi e të ftohtit me reshje bore, ka futur në kaos Stambollin.
Situatën e përcjell për ABC News, gazetari Arlind Isa, i cili ditën e sotme ka udhëtuar drejt Turqisë për të sjellë situatën në zonat e prekura nga tërmeti, por vështirësitë duket se nisin nga aeroporti.
Në një lidhje të drejtpërdrejtë nga aeroporti “Sabiah Gokcen”, ai përcolli situatën në këtë aeoport i përfshirë tashmë në kaos për shkak të anulimit të fluturimeve.
Policia turke ka arrestuar katër persona për postime “provokative” në rrjetet sociale pas tërmetit 7.8 ballë që goditi Turqinë jugore.
Katër persona u arrestuan pas shpërndarjes së postimeve provokuese që synonin të krijonin frikë dhe panik, tha policia. Policia tha se kishte nisur një hetim më i gjerë në llogaritë e mediave sociale por nuk dha informacion mbi përmbajtjen e postimeve, raporton Agence France-Presse.
Rrjetet sociale turke janë mbushur me postime nga njerëz që ankohen për mungesën e përpjekjeve të kërkim-shpëtimit në zonën e tyre, veçanërisht në Hatay.
Prof. Dr. Naci Görür, anëtari i Akademisë së Shkencave për Tokën në Turqi, i cili më 3 shkurt u shpreh i shqetësuar për rajonin e Kahramanmaraşin pas një tërmeti 4,2 Rihter, tashmë ka ngritur shqetësimin për rajonin e Marmarasë.
Pas tërmetit të parë me magnitudë 7.7 në Kahramanmaraş, dhjetëra ndërtesa u shembën në rrugën Trabzon në qendër të qytetit. Në fotografitë e bëra para tërmetit, rruga e Trabzonit, një nga vendet më të frekuentuara të qytetit.
Pallatet 7-8 katëshe që kanë qenë ngjitur me njëri-tjetrin janë sheshuar, duke u kthyer në rrënoja.
Turqia u zgjua sot e shkatërruar pas tërmeteve të forta që shkaktuan mijëra të vdekur dhe të plagosur. Ekipet e shpëtimit janë në garë me kohën për të kërkuar për të mbijetuar në rrënoja
