Gratë me sëmundje autoimune kanë deri në 74% më shumë gjasa sesa burrat t’u thuhet se simptomat e tyre janë psikologjike ose psikosomatike, dhe përballen me pritje shumë më të gjata për një diagnozë dhe trajtim, sugjeron një studim.
Qindra miliona njerëz, rreth 1 në 10 në nivel global, preken nga sëmundje autoimune, të cilat mund të shkaktojnë një sërë problemesh shëndetësore, duke përfshirë lodhjen, dhimbjet muskulore dhe skuqjet.
Por hulumtimet nga Universiteti i Kembrixhit dhe Universiteti i Anglisë Lindore sugjerojnë një ndarje të fortë gjinore kur bëhet fjalë për mënyrën se si trajtohen shenjat e këtyre sëmundjeve nga mjekët.
Sipas studimit, gratë kanë më shumë gjasa që gjendjet e tyre t’u atribuohen gabimisht shkaqeve psikiatrike, që simptomat të diagnostikohen gabimisht si psikosomatike dhe më shumë gjasa të përjetojnë vonesa në marrjen e një diagnoze.
“Dëmi i shkaktuar grave nga këto lloje të diagnozës së gabuar mund të jetë shumë afatgjatë në aspektin e besimit te mjekët dhe vetëvlerësimit të tyre”, tha autorja kryesore, Melanie Sloan.
Sloan, një studiuese në departamentin e shëndetit publik dhe kujdesit parësor në Kembrixh dhe UEA, tha se disa gra detyroheshin të prisnin me vite para se të merrnin më në fund një diagnozë, duke shkaktuar vonesa të gjata në trajtimin e gjendjes së tyre.
Studimi, i botuar në revistën Lancet eClinicalMedicine , përfshinte më shumë se 6 mijë e 600 persona me sëmundje autoimune. Shumica ishin femra dhe nga Mbretëria e Bashkuar.
Pacientet renditën gjendjen e tyre kryesore, ku pothuajse një e katërta e grave kishin sëmundje autoimune të tiroides, e cila mund të shkaktojë që gjëndra të bëhet joaktive, e njohur si sëmundja e Hashimotos, ose tepër aktive, e njohur si sëmundja e Graves. Sëmundja e Hashimotos mund të shkaktojë shtim në peshë, rënie të flokëve, lodhje dhe dhimbje të kyçeve, ndërsa simptomat e sëmundjes së Graves përfshijnë sy të fryrë, palpitacione dhe humbje peshe.
Një në shtatë gra në studim kishin lupus sistemik, i cili mund të shkaktojë lodhje, skuqje dhe dhimbje muskujsh.
Midis pacientëve meshkuj, artriti reumatoid, vaskuliti dhe sindroma antifosfolipide (APS), e njohur edhe si sindroma e “gjak ngjitës”, ishin gjendjet më të zakonshme.
Studiuesit zbuluan se 43% e grave raportuan se u ishte thënë se gjendja e tyre ishte për shkak të një shkaku psikiatrik, krahasuar me një të tretën e burrave (33%).
Një e treta (34%) e grave raportuan gjithashtu se kishin simptoma të diagnostikuara gabimisht si psikosomatike, që do të thotë se ato ishin shkaktuar ose përkeqësuar nga stresi ose ankthi, krahasuar me 22% të burrave.
Në përgjithësi, pasi morën parasysh faktorët si mosha, grupi i sëmundjes, kontinenti dhe financat e familjes, studiuesit thanë se gratë kishin 46% më shumë gjasa të raportonin se kishin marrë një diagnozë të gabuar psikiatrike dhe 74% më shumë gjasa të raportonin një diagnozë të gabuar psikosomatike sesa burrat.
Studiuesit zbuluan gjithashtu se gratë raportuan periudha shumë më të gjata midis fillimit të simptomave dhe marrjes së diagnozës, si dhe më shumë konsulta shëndetësore. Tek burrat, koha më e raportuar deri në diagnozë ishte më pak se tre muaj. Tek gratë, ishte një deri në dy vjet.
Sëmundjet autoimune, të cilat ndodhin kur sistemi imunitar sulmon trupin gabimisht, mund të jenë të vështira për t’u diagnostikuar pasi ato shpesh paraqiten me simptoma të zakonshme në popullatën e gjerë.
Ekipi i studimit tha se “sfidat më të gjera diagnostikuese prekin të dy gjinitë”, por “femrat mund të përballen me disavantazhe shtesë. Paragjykimet historike në mjekësi mund të vazhdojnë, duke përfshirë pozicionimin e femrave si raportuese më pak të besueshme dhe emocionale të simptomave sesa meshkujt.”
“Gjetjet nxjerrin në pah se shpjegimet psikologjike ose të shëndetit mendor mund të jepen shumë shpejt. Kjo është e vërtetë për të dy gjinitë, por studimi ynë sugjeron që femrat mund të jenë veçanërisht të ndjeshme ndaj këtyre llojeve të diagnozave të gabuara. Është me të vërtetë e rëndësishme që simptomat të mos supozohen automatikisht si psikologjike dhe që mjekët t’u thonë thjesht ‘Unë ju besoj’ pacientëve me simptoma që mjekët nuk mund t’i shohin”, tha Sloan.
Shaista Tayabali, një paciente e prekur nga një gjendje autoimune e cila ishte pjesë e ekipit të hulumtimit dhe bashkautore e studimit, tha se: “Dallimet midis gjinive në diagnozat e gabuara për njerëzit me sëmundje autoimune janë të dukshme. Fakti që femrat raportuan shkallë më të larta të diagnozave të gabuara psikiatrike dhe psikosomatike sesa meshkujt, sugjeron që paragjykimet historike gjinore mbeten një aspekt sfidues i udhëtimit diagnostikues. Edhe pse etiketa të tilla si histeria janë të vjetruara dhe, për fat të mirë, përdoren rrallë në ditët e sotme, si gra, shpesh e kemi më të vështirë që simptomat tona të besohen dhe për këtë arsye të trajtohen me saktësi.”
